A-1, Temel Amaç

Beynin geometrik olarak soyut bilgileri işlemedeki “nasıl ”ını keşfettiysek, şimdi daha temel bir soru sormamız gerekiyor: “neden”? İnsan zihni tarihin belli bir noktasında neden birdenbire tüm duyguları ve hikaye anlatımını dışlayan bu soğuk biçimi arzulamaya başladı? Geometrik soyut sanatın bilişsel yapısının temel amacı nedir?

Bu basit bir estetik tercih değil, insan bilincinin derinliklerini hedef alan bir kurtarma operasyonudur. Başlıca ve temel amacı şudur...Gerçekliğin akışkanlığına ve kaosuna karşı koymak için "mutlak bir düzen" kurmak.

İnsan bilişsel sisteminin uzun zamandır aşırı yüklenme durumunda olduğunu fark etmeliyiz. Gerçek dünya parçalı, tesadüfi ve sürekli değişiyor; bulutlar değişiyor, ışık değişiyor, duygular değişiyor ve bu geçicilik bize derin bir varoluşsal kaygı getiriyor. Geometrik soyut sanatın ortaya çıkışı esasen bilişsel bir sığınak inşa etmektir. Mondrian, dikey ve yatay çizgilerden oluşan o sonsuz ızgarayı resmettiğinde, aslında kaotik evrene manevi "çapa"lar dikiyordu. Bu mutlak düz çizgiler ve saf renk blokları doğada mevcut değildir; bunlar insan rasyonelliğinin ürünleridir. Bu nedenle, geometrik soyutlamanın temel amacı bir tür "kesinlik" sağlamaktır. İzleyiciye bu çerçeve içinde her şeyin dengeli, her şeyin kontrol edilebilir ve her şeyin sonsuza dek değişmez olduğunu vaat eder. Bu bilişsel kesinlik, modern insanların kaygılı kalplerine neredeyse dini bir psikolojik rahatlık sağlar.

Bridget Riley

İkinci olarak, geometrik soyutlamanın bilişsel amacı şudur:"Görsel arınma" yoluyla ruhsal yükselişe ulaşmak

Bilişsel psikoloji açısından bakıldığında, temsili sanat genellikle çok fazla "dünyevi kirlilik" taşır. Bir elma resmetmek iştahı uyandırır; güzel bir kadın resmetmek arzuyu uyandırır; bir savaş resmetmek korkuyu uyandırır. Bu somut imgeler her zaman fiziksel deneyimlerimiz ve dünyevi duygularımızla iç içedir. Ancak geometrik soyut sanatın amacı tam olarak bu çağrışım zincirini koparmaktır. Malevich bir keresinde sanatı "çöle" götürmek istediğini söylemişti. Bu çöl hiçlik değil, saf bir topraktır. Somut imgeleri ortadan kaldırarak, geometrik soyutlama beyni dünyevi çağrışımları durdurmaya ve "sıfır duygu" durumuna girmeye zorlar. Bu görsel minimalizm aslında bilişsel bir "detoksifikasyon" sürecidir. Amacı, bilincimizi boşaltmak, bizi somut nesnelerin sınırlarından kurtarmak ve böylece kozmik ritimlerin ve içsel ruhun daha saf deneyimleri için alan yaratmaktır. Nasıl ki sessizlikte bir kalp atışı duyulabiliyorsa, görsel boşlukta da ruhun özü görülebilir.

Arthur Dorval

Üçüncü temel hedef şudur:Dünyayı anlama biçimimizin "temel mantığını" yeniden yapılandırmak“

Geometrik soyut sanat, sadece resimlerden ibaret değildir; bir tür bilişsel "plan" veya "model"dir. Konstrüktivist sanatçılar, tuval üzerine mükemmel bir yapısal mantık inşa edersek, bu mantığın nihayetinde gerçek topluma yansıtılarak daha rasyonel şehirler ve daha adil sosyal ilişkiler kurulabileceğine inanıyorlardı. Bu nedenle, geometrik soyut sanatı izlemek aslında zihinsel bir egzersizdir. Beynimizi görünüşün ötesine, özüne bakmaya, yüzey süslemelerine takıntılı olmak yerine yapısal ilişkileri tanımaya eğitir. Amacı, yüksek genelleme ve mantıkla modern bir düşünme biçimi geliştirmektir. Bize, dünyadaki her şeyin farklı biçimlere sahip olmasına rağmen, özünde belirli bir matematiksel uyumu izlediğini anlatmaya çalışır.

Sonuç olarak, geometrik soyut sanatın bilişsel yapısı salt dekorasyon ve estetiğin ötesine geçer. Belirsizliğin kaygısına karşı manevi bir savunma mekanizması; dünyevi duyguları aşmak için bir arınma ritüeli; ve her şeyden önemlisi, dünyayı düzen diliyle yeniden yazmayı amaçlayan bir akıl beyanı görevi görür. O sessiz geometrik şekillere baktığımızda, aslında insan aklının en gururlu kalesine, kaosun sona erdiği ve düzenin sürdüğü bir yere bakıyoruz.

Ders A-1: Geometrik Soyut Sanatın Bilişsel Yapısı: Temel Amaç—Düzenin Nihai Huzurunu Bulmak (Okuma metnini görüntülemek ve dinlemek için tıklayın)

Beynin geometrik soyut bilgiyi nasıl işlediğini incelediysek, şimdi daha temel bir soru sormamız gerekiyor: "Neden?" Neden, belirli bir tarihsel anda, insan zihni aniden tüm duygu ve anlatıdan arındırılmış bu sade biçime özlem duydu? Geometrik soyut sanatın bilişsel yapısının temel amacı nedir? Bu basit bir estetik seçim değil, insan bilincinin derinliklerini hedef alan bir kurtarma operasyonudur. Temel amacı, gerçekliğin akışkanlığı ve kaosuna karşı koymak için "mutlak düzen" kurmaktır. İnsan bilişsel sisteminin uzun zamandır aşırı yüklenme durumunda olduğunu fark etmeliyiz. Gerçek dünya parçalı, tesadüfi ve sürekli değişiyor; bulutlar değişiyor, ışık değişiyor, duygular değişiyor; bu geçicilik bize derin bir varoluşsal kaygı getiriyor. Geometrik soyut sanatın ortaya çıkışı esasen bilişsel bir sığınak inşa etmektir. Mondrian o sonsuza dek dikey ve yatay ızgarayı resmettiğinde, aslında kaotik evrene ruhsal "çapa"lar dikiyordu. Bu mutlak düz çizgiler ve saf renk blokları doğada mevcut değildir; bunlar insan aklının ürünleridir. Bu nedenle, geometrik soyutlamanın temel amacı bir tür "kesinlik" sağlamaktır. İzleyiciye bu çerçeve içinde her şeyin dengeli, her şeyin kontrol edilebilir ve her şeyin sonsuza dek değişmez olduğunu vaat eder. Bu algı kesinliği, modern insanların kaygılı kalplerine neredeyse dini bir psikolojik rahatlık sağlar. İkinci olarak, geometrik soyutlamanın bilişsel amacı, "görsel arınma" yoluyla ruhsal yücelmeyi sağlamaktır. Bilişsel psikoloji açısından, temsili sanat genellikle çok fazla "dünyevi kirlilik" taşır. Bir elma çizmek iştah uyandırır; güzel bir kadın çizmek arzu uyandırır; bir savaş çizmek korku uyandırır. Bu somut imgeler her zaman fiziksel deneyimlerimiz ve dünyevi duygularımızla iç içedir. Geometrik soyut sanatın amacı tam olarak bu çağrışım zincirini koparmaktır. Malevich bir keresinde sanatı "çöle" götürmek istediğini söylemişti. Bu çöl hiçlik değil, saf bir topraktır. Somut imgeleri ortadan kaldırarak, geometrik soyutlama beyni dünyevi çağrışımları durdurmaya ve "sıfır duygu" durumuna girmeye zorlar. Bu görsel minimalizm aslında bilişsel bir "detoksifikasyon" sürecidir. Amacı, bilincimizi boşaltmak, böylece artık somut nesnelerle meşgul olmamamızı sağlamak ve evrenin ritmi ve içsel ruh hakkında daha saf deneyimlere yer açmaktır. Tıpkı bir kalp atışını ancak sessizlikte duyabildiğimiz gibi, ruhun özünü de ancak görüşün boşluğunda görebiliriz. Üçüncü temel amaç, dünyayı anlama biçimimizin "temel mantığını" yeniden inşa etmektir. Geometrik soyut sanat sadece bir resim değildir; daha çok bilişsel bir "plan" veya "model" gibidir. Konstrüktivist sanatçılar, tuval üzerine mükemmel bir yapısal mantık inşa edersek, bu mantığın nihayetinde daha rasyonel şehirler ve daha adil sosyal ilişkiler kurmak için gerçek topluma yansıtılabileceğine inanıyorlardı. Bu nedenle, geometrik soyut sanatı izlemek aslında zihnin bir eğitimidir. Beynimizi görünüşlerin ötesine, özüne bakmaya, yüzey süslemelerine takıntılı olmak yerine yapısal ilişkileri tanımaya eğitir. Amacı, yüksek genelleme ve mantıkla modern bir düşünme biçimi geliştirmektir. Bize, dünyadaki her şeyin farklı biçimlere sahip olmasına rağmen, hepsinin özünde belirli bir matematiksel uyumu izlediğini anlatmaya çalışır. Sonuç olarak, geometrik soyut sanatın bilişsel yapısının, dekorasyon ve estetiğin çok ötesine geçen temel bir amacı vardır. Bu, geçiciliğin kaygısıyla mücadele etmek için bir manevi savunma mekanizmasıdır; dünyevi duyguları aşmak için bir arınma ritüelidir; ve dünyayı düzen diliyle yeniden yazmayı amaçlayan rasyonel bir beyandır. O sessiz geometrik şekillere baktığımızda, aslında insan aklının en gururlu kalesine bakıyoruz; burada kaos sona erer ve düzen devam eder.